Thuɔŋjaŋ
Kuany ë cuɛt në paan ë Victoria atɔ̈ ke loi AKöl ë Dhetem ye nïïn 28 Pɛi Thiär-ku-tök .
Yeŋa lëu bë cuɛt në kuɛ̈ny de bääny ke wäläya yic?
Kɔc ke Australia kadhie nɔŋ run ke 18 ku kɔc cï rɛ̈ɛ̈r tënë nïïn juëc apɛi në Victoria adhil bïk röt gätpiny ago cuɛt në cuɛt wën looi ë bɛ̈ɛ̈i ke Victoria.
Na yïn acï bɛ̈n ba ya raan pan Australia ku ke yïn këc rot gätpiny ba cuɛt, ka yïn adhil rot gätpiny kaam thää 8 thëëi në Akölrou 3 Pɛnë Thiär-ku-Tök.
Kɔc juëc aye röt gätpiny bïk cuɛt në thää ke yök de athöör ke gam bäk ya kɔc ke baai. Na yïn akëc ŋic lɔn cï yïn rot gɔ̈t? Yïn alëu ba ɣok cɔɔl në 03 9209 0119 ku ba tïŋ.
Gät yï rin ba cuɛ̈t
Yïn alëu ba gät yï rin ba cuɛ̈t në aliiric/ɣɔnlany (në thoŋ ë Duŋëlith) tedä ke yïn alëu ba kä cï keek waaric yök bïk yïn kuɔny tënë. Australian Electoral Commission (AEC).
Na yïn cïë aköl ë gätpiny yï rin wuɔ̈c ye thää (8 thëëi në Akölrou 3 Pɛnë Thiäär ku Tök) , ke rinku acië bï ya käktɔ̈ në rin cë gööt yic në akut tënë ɣän cuɛt yic. Yïn alëu ba kɔc lui në cuɛt yic lɛ̈k lɔn wïc yïn ba yï rin gɔ̈t ku cuɛt tën cuɛt. Keek alëu bïk yïn kuɔny ba wereŋ de luɔi cuɛt thiɔ̈ŋ.
Tïŋ wɛ̈lɛ̈/ka cɔ̈k käku piny
Na yïn atɔ̈u në athör ë kuɛ̈ny yic, ke yïn adhil wëlku ya muk berpiny apath. Tɛ̈ wïc yïn ba ɣön laac, yïn adhil lööŋku ë gɛ̈tpiny tääu-pïny. Na yïn acï rinku waar wala yïn acï jäl ëmɛn, yïn adhil wël ë lëkdu tääu-pïny ë thää 8 thëëi në Akölrou 3 Pɛnë Thiäär ku Tök.
Yïn alëu ba gɛ̈t ë rinku në aliiric/ɣɔnlaany (në Thoŋ ë Duŋëlith) ba të tɔ̈u yïn thïn cɔ̈kpiny wɛ̈lɛ̈/ka ba rinku waar.
Ye ɣɛn dhil ba cuɛt?
Ɣëë. Na cë rɔt gɔ̈ɔ̈r/gätpiny në Victoria, ke yïn adhil ba cuɛt. Na yïn acië cuɛt, yïn alëu ba yök ke yïn cï karama/dukum wëu ë $105 yök të cïn yï kë puɔth ë wët ca luel.
Të bï yïn cuɛt thïn
Dac/Lɔc cuɛt
Raan ëbɛ̈n alëu bë dac/lɔc cuɛt në thää ke cuɛt kënë yic; yïn acïï wïc ba naŋ kënë wët puɔth ke lööŋ tedä/ka thiɔ̈ŋ athöör dɛ̈t peei.
Ɣän ë dac/lɔc cuɛt yë kɔc tueŋ abï liep gɔl në Aköldiäk 18 Pɛnë Thiäär ku Tök agut cï Aköldhiëc 27 Pɛnë Thiäär ku Tök gɔl në thää 9 nhiäkduur - 6 thëëi. Ɣän ke dac/lɔc cuɛt abï keek thiöök në Aköldhorou 22 Pɛnë Thiäärkutök.
Kuɛ̈ny në aköl ë looi cuɛt
Ɣän ë dac/lac cuɛt yë aköl ë looi cuɛt abï liep ë Aköldhiëc 28 Pɛnë Thiäärkutök në kaam de thää 8 nhiäkduu ku 6 thëëi.
Yök tënë cuɛt thiääk ke yïn në wɛbthait kënë yic jɔɔk/gɔɔl në Aköldiäk 4 Pɛnë Thiäär ku tök.
Ɣän ke cuɛt kedhiɛ aabï naŋ lööŋ nyooth ke cuɛt në thook ke 29.
Kɔc kɔk lui në ɣän ke cuɛt yic alëu bïk jam në thook kɔ̈k ku jɔl ya thoŋ de Duŋëlith. Keek abï ceŋ ë käŋ yë thook ye kek jam.
Kuɛ̈ny në athör cuat
Yïn alëu ba thiëc në aliiric/ɣɔnlany ago athörkuun ke cuɛt ya tuɔɔc tënë yïn në ye kuɛ̈ny kënë yic.
Yïn alëu ba athör thiëc cuat kaam Aköldiäk 4 Pɛne Thiäärkutök ku thää 6 thëëi Aköldiäk 25 Pɛnë Thiäär ku tök.
Ɣok aabï athör ë cuɛt tääu piny ë Akölrou 10 Pɛne Thiäärkutök. Thöl ë luɔi cuɛtdu yic ku tuɔɔc në athöör cï dhuknhom yic ke thaa 6 thëëi këc bɛ̈n në Aköldhëtem 28 Pɛɛi de Thiäär ku Tök.
Të wereŋ de cuɛt thiɔ̈ɔ̈ŋ thïn
Të wïc yïn ba cuɛtdu kueen, yïn adhil athörkuun ke cuɛtdu ke rou thöl ë luɔi apath.

Në wereŋ de cuɛt de ɣön thiin tɔ̈ piiny yic:
- gɔ̈t 1 në thanduŋ kɔ̈u në raan kɔɔr ba tiam lɔ̈ɔ̈m
- gɔ̈t 2 në thanduk tɔ̈ në kë ca lɔc de rou lɔ̈ɔ̈m
- gɔ̈t 3 në thanduŋ tɔ̈ në këduun de diäk ca lɔc lɔ̈ɔ̈m
- tɔ̈ɔ̈u nambaai agut cï bï käŋ kedhiɛ ya naŋ nambaai
- luui ë nambaai ëya.

Në wereŋ dït de cuɛt de ɣön nhial yïn alëu ba:
- cuɛt tënë akuut atɔ̈u abëric nhial tääu tënë nambaai ke thanduŋ kaa dhiëc në dhöl cï yïn ke lɔc
Tedä/ka - cuɛt tënë kɔc ke kääc në kuany yiic tɔ̈ piiny në abëric tääu tënë nambaai ke 5 ë thanduŋ yiic jɔɔk në 1 agut cï 5 në thanduŋ cï keek kuany yiic.
- Yïn alëu ba nambaai juëc kaa 5 thöl të wïc yïn ye, ku yïn adhil nambaai juëc kaa 5 thöl ago cuɛtdu kuen.
Wël juëc alɔŋ tɛ̈ bï yïn cuɛt thïn
Tënë lïu yï në Victoria?
Na yïn abë jäl në Victoria në kaam ye Aköldiäk 18 Pɛnë thiäär ku tök ku Akölë dhetem 28 Pɛnë thiäär ku tök, ke yïn aŋot ke yï lëu ba cuɛt. Yïn abï lëu ba:
- cuɛt në rɔt ke yï raan tënë gɛɛr de maktam ye cuɛt në kaam de bɛ̈i ke Australia
- cuɛt në raan tökic në gɛɛr de ɣän ke cuɛt ke bɛ̈i kɔ̈k peei yiic
- thiëc ba cuɛt në athöör ku tuɔɔc wereŋduun cï thöl në cuɛt dhuɔ̈k ciëën tënë ɣook
- thiëc ba cuɛt në tooc athöör ku dhuk tënë ɣän ë luɔi kuany thiääk ke yïn ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic.
Të yenë kɔc cuɛt thïn në bɛ̈i yiic ku ɣän yenë kɔc lɔ thïn në bɛ̈i kɔ̈k peei yiic aye liep thok në thɛɛr ke luɔi yiic. Acïn cuɛt ë rɔt looi ye aköl ë cuɛt (Aköldhetem 28 Pɛnë Thiäär ku Tök ) në gɛɛr de ɣän ke cuɛt ë bɛ̈ɛ̈i yiic wala ɣän ke cuɛt ë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic.
Lɛ̈k ɣok lɔn bï yïn jäl.
Na yïn abï jäl në Victoria në kaam de Aköldiäk 18 Pɛnë thiäärkutök ku Aköl de Dhetem 28 Pɛnë thiäär ku tök, ku yïn acië lëu ba lac/dac cuɛt ka/tedä ke cuɛt athöör tuɔɔc, yïn alëu ba ɣok lɛ̈k ke yïn këc guɔ lɔɔ.
Anɔŋ dhɔ̈l kaa 3 lëu bïk ɣok ya cɔk ŋic käŋ:
- Ba yuɔ̈p >03 9209 0119 ba jam ke ɣok wuɔnë raan ye thok waaric.
- Luɔ̈ɔ̈i tïŋ gät pinydiɛ̈ ba wereŋ de Victoria thiöŋ yic (në thoŋ Duŋëlith)
- Na yïn abï ya tɔ̈ në bɛ̈i kɔ̈k yiic ka në bɛ̈i kɔ̈k yiic në thɛɛr lik yiic ka në thɛɛr lik yiic, ke yïn alëu ba thöl në. athör ë lɛ̈k yë bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k yiic (në thoŋ ë Duŋëlith) në AEC.
Lëk ë raan ye cuɛ̈t
VoterAlert ee luɔɔi de WËT ku imeel ë tuɔc ye kɔc cɔk tak nhïïm në cuɛt. Yïn alëu ba wël yam ke cuɛt yök ku wël ke thööŋ de cuɛt (në thoŋ ë Duŋëlith).
Gät yï rin piny tënë Lɛ̈k ë raan ye Cuɛ̈t
Ye kɔc yïndë kek kääc në kuɛ̈ny yic
Yïn alëu ba kɔc cë röt tääu në kuɛ̈ny yic tïŋ në ɣäänku yiic gɔl në Aköldiäk 4 Pɛnë Thiäär ku Tök (në thoŋ ë Duŋëlith).
Kɔ̈ɔ̈c tënë cuɛt yic
Na wïc ba kɔ̈ɔ̈c tënë cuɛt yic, ke yïn adhil yï rin tääu piny.
Kɔc bïk röt kuany bïk kɔ̈ɔ̈c në kuɛ̈ny yic aye liep tënë aköldiäk 4 Pɛnë Thiäär ku tök ku thök tënë thää 12 ë akölic në Aköltök 9 Pɛnë Thiäär ku tök:
Yök wël juëc alɔŋ wël ke kɔ̈ɔ̈c në kuɛ̈ny yic (në thoŋ ë Duŋëlith)
Luel/Nyuɔɔth wëu cï gaam
Kuat raan ë kɔc Australia, raan cë rɛ̈ɛ̈r Australia, ku kuat aguiɛr nɔŋ namba de tajiir thiääk ke yeen alëu bïk aguöm de thiɛtha looi në Victoria. Nambaa ke tajiir thiekiic aye:
- Australian Business Number (ABN)
- Australian Company Number (ACN).
Raan ë gɛ̈m wëu acië lëu bï wëu juëc awär $5,190 gäm raan tök ë yök yë kaam 15 Pɛnëŋuan ku 28 Pɛɛi Thiäär ku Tök 2026. Na yïn acï wëu ë thiɛɛth looi wala yök wëu ë thiɛɛth ë $1,290 ka juëc yïn adhil keek lueel në dhöl ë luɔida ë aliiric. VEC acï lueel. Yïn adhil kën looi kaam nïïn kaa 21 yiic yen ë gɛm yë wëu. Na yïn acï wëu gam arakic rou wulɛ̈ ca kä juëc ë wëu tënë $1,290 gam ku kä juëc looi yïn adhil wëu cë gɛm ëbɛ̈n lueel.
Kuen wël juëc në biäk de wëu ke thiɛɛth (në thoŋ ë Duŋëlith)
Yeŋö ye rɔt loi të cenë yïn cuɛ̈t?
Na ɣok cïn kë cï gɔ̈t ë yïn cï cuɛt, ɣok abï yïn tuɔɔc athör ku thiëcku na cï yïn cuɛt.
- Na yïn cï cuɛt, ke lɛ̈k ɣook të cï yïn cuɛt thïn ago ɣok käku tïŋ
- Na yïn akëc cuɛt, lëk ɣook këdu këc yï cuɛt apath

Yïn alëu ba wël ë lëk dhuknhïïm në aliiric, në athör/werek wala imeel.
Na yïn acïn kë cë dhuknhom, ka yïn acïn kë cë yök këca luel apath, yïn alëu ba wëu ë $105 dukum/karama tääu-pïny.
Tëwïc yï wël juëc
Na nɔŋ kë wïc ba thiëëc në biäk de kuɛ̈ny de bääny de 2026, ke yïn cɔl >03 9209 0119 ku ba jam kek ɣook kek raan ye wël waar yiic.